ประเพณีท้องถิ่น

 

ประเพณีท้องถิ่น

 

ประเพณีเทศกาลมาฆปูรณมีปราจีน

 

มีประเพณีท้องถิ่นที่นิยมปฏิบัติกันมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน คือ ประเพณีตรุษสงกรานต์ ประเพณีการสวดคฤหัสถ์ ประเพณีแห่ดอกไม้ ประเพณีแห่นางแมว ประเพณีบุญบั้งไฟ ประเพณีทำขวัญลาน

ประเพณีตรุษสงกรานต์ เป็นประเพณีที่รู้จักกันแพร่หลาย ยึดถือปฏิบัติกันในทุกภาคทุกจังหวัดทั่วประเทศ ไทย เพราะเป็นประเพณีส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ของไทยมาแต่โบราณกาล นอกจากการทำบุญสรงน้ำพระ เล่นน้ำสงกรานต์แล้ว ยังมีการละเล่นพื้นบ้านในงาน ซึ่งแตกต่างกันไปแต่ละท้องที่แต่ละ อำเภอ เพราะจังหวัดปราจีนบุรี มีประชาชนที่อพยพมาจากที่ต่างๆ กัน กิจกรรมการละเล่น เช่น การ เล่นเข้าผี เช่น ผีแม่ศรี ผีลิงลม ฯลฯ การเล่นไม้หึ่ง หรือไม้จ่า การเล่นสะบ้า การเล่นช่วงรำ
ประเพณีการสวดคฤหัสถ์ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า การสวดพระมาลัย หรือการแสดงหน้าศพ จัดขึ้นที่งานศพ หรือ สถานที่ตั้งศพ ศาลาการเปรียญ หรือกุศลสถานก็ได้ตามความเหมาะสม พิธีการสวดพระมาลัยนี้ จัดในเวลากลางคืนขณะตั้งศพอยู่ โดยมากมักจะสวด 3 คืน หรือถ้าเจ้าภาพเป็นผู้มีฐานะดีก็อาจจะสวด ถึง 7 คืน
ประเพณีแห่ดอกไม้ เป็นประเพณีไทยซึ่งกำลังจะสูญหายไป เพราะปัจจุบันนี้ไม่ได้รับการอนุรักษ์ส่งเสริมให้ แพร่หลาย ที่ยังคงรักษาและจัดงานประเพณีนี้อยู่ทุก ๆ ปี คือ ที่วัดแจ้งเมืองเก่า อำเภอประจันตคาม ประเพณีแห่ดอกไม้ จัดขึ้นก่อนวันเข้าพรรษา 1 วัน และในวันออกพรรษาของทุกปี โดยเฉพาะในวัน ออกพรรษาจะจัดเป็นงานใหญ่ มีประชาชนมาร่วมงานอย่างคับคั่ง พิธีเริ่มที่วัดโดยพระสงฆ์ และ ชาวบ้านมาชุมนุมพร้อมเพรียงกัน แล้วจัดขบวนแห่ไปยังป่า หรือหัวไร่ปลายนาก็ได้ เมื่อไปถึงป่าแล้ว ก็ทำพิธีทางศาสนา รับศีลจากพระสงฆ์ผู้เป็นประธาน จบแล้วชาวบ้านก็แยกย้ายกันไป เสาะแสวงหา ดอกไม้ต่าง ๆ ในป่านั้น ขณะที่หาดอกไม้ก็ร้องรำทำเพลงกันไป หรือไม่ก็ส่งเสียงไชโยโห่ฮิ้วกันก้องป่า เป็นที่รื่นเริงสนุกสนานกัน บางทีหนุ่ม ๆ ก็ร้องเพลงเกี้ยวพาราสีสาว ๆ ทำให้เกิดบรรยากาศ ครึกครื้น เมื่อได้ดอกไม้ ตามความต้องการ แล้วก็กลับยังที่ประชุมรับศีล รับพรจากพระสงฆ์ เสร็จแล้ว ก็ไชโยโห่ร้อง ตั้งขบวนแห่นำดอกไม้ที่เก็บหาได้กลับวัด เพื่อนำดอกไม้ไปบูชาพระรัตนตรัยส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่ง นำไปปักประดับพระเจดีย์ทรายของแต่ละคน ตอนกลางคืนมีการเฉลิมฉลองพระ เจดีย์ทราย มีมหรสพสมโภช หรือการละเล่นพื้นบ้านต่าง ๆ
ประเพณีแห่นางแมว เป็นประเพณีที่เล่นเพื่อขอให้ฝนตก ชาวนา ชาวไร่ จะได้ทำนาทำไร่ได้ตามฤดูกาล หาก ฝนไม่ตกหรืออากาศแห้งแล้งเกินกว่ากำหนด ชาวนาก็จะรวมกลุ่มกันขอฝนโดยการเอาแมวตัวหนึ่ง ใส่กระชัง หามกันสองคนแห่ไปตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในเวลากลางวัน หรือกลางคืนก็ได้แล้วแต่สะดวก มีพวกถือพานบ้าง กระบุงบ้าง เดินตามขบวน เมื่อชาวบ้านอื่นเห็นขบวนแห่นางแมว ผ่านไปก็จะนำน้ำ มาสาดแมว และสาดพวกขบวนแห่ด้วย พร้อมกับอวยพรให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล และให้ข้าวสาร ใส่กระบุง ให้เงินใส่พาน เมื่อเลิกแห่แล้วชาวนาก็จะนำสิ่งของที่ได้มาไปถวายวัด
ประเพณีบุญบั้งไฟ เป็นประเพณีที่ได้รับมาจากภาคอีสาน จัดตรงกับวันวิสาขบูชาเพื่อบูขาเทพยดาอารักษ์ให้ ฝนตกตามฤดูกาล ชาวนาชาวไร่จะได้ทำไร่นาได้ผลอุดมสมบูรณ์ ในจังหวัดปราจีนบุรีนั้นนิยมจัดเป็น งานใหญ่ประจำปีที่วัดต้นโพธิ์ อำเภอศรีมโหสถ มีการจุดบั้งไฟขึ้นสูง การประกวดลำเซิ้งของขบวน แห่บั้งไฟ และมีการแสดงมหรสพสมโภช

ประเพณีเรียกขวัญข้าว ทำขวัญลาน การเรียกขวัญข้าว จะทำพิธีตอนที่ต้นข้าวเริ่มตั้งท้อง คือ ระยะหลังวัน สารทไทย และจะต้องทำวันศุกร์ จะเป็นเวลาใดก็ได้ ส่วนมากผู้ที่จะเรียกขวัญข้าวจะเตรียมตัวออกไป ตอนเช้า เครื่องเซ่นที่ใช้เรียกขวัญข้าว มีกระยาสารท น้ำอบ น้ำหอม ส้ม เพราะแม่พระโพสพกำลังตั้ง ท้อง ต้องรับประทานส้ม พวกเครื่องแต่งตัวให้ใส่ถาด พวกส้ม ผลไม้ต่าง ๆ ขนมให้ใส่ชะลอม นำไป บริเวณนาข้าว เอาชะลอมผูกติดกับไม้และปักไว้ วางถาดของแต่งตัวไว้ใกล้ ๆ กล่าวพรรณนาแต่ ในทางดี ๆ ที่จะทำให้ต้นข้าวงอกงาม ได้รวงดี ได้ข้าวดี สุดท้ายให้กล่าวดังนี้

   

แม่พระโพสี แม่พระโพสพ แม่นบดารา
แม่จันเทวี แม่ศรีสุดา ขอเชิญแม่มารับเครื่องสังเวย

 

ผู้เรียกขวัญข้าวกล่าวอำลาว่า เมื่อแม่พระโพสพรับประทาน และแต่งตัวเสร็จแล้วก็จะขอลากลับ เป็นอันเสร็จพิธี การทำขวัญลาน นิยมทำกันตอนเย็น ๆ เมื่อเกี่ยวข้าวเสร็จจะขนข้าวมากองไว้ที่ลาน มีการตกแต่งลอมข้าวด้วยธงสีต่าง ๆ สวยงาม มีขนมต้มแดงขนมต้มขาว ขนมปลากริมไข่เต่า เพื่อเป็นของสังเวยขวัญข้าว เจ้าของข้าวจะถือพานดอกไม้ธูปเทียน เดินกู่ร้องเรียกขวัญข้าวให้ทั่วนา เชิญขวัญไปกับฟ่อนข้าวให้ข้าวมีน้ำหนัก เมล็ดไม่ลีบ ให้ได้เมล็ดมาก ๆ การกู่เรียกขวัญจะพูดแต่ในทางดี ๆ เสร็จแล้วนำขวัญข้าวนั้นมาที่ลานข้าว

ที่่มา : http://www.paiduaykan.com/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s