เอกสารสำคัญ


เอกสารสำคัญ

จารึก จารึกขันทรงกลมสำริด

จารึกขันทรงกลมสำริด

จารึกขันทรงกลม ทำด้วยสำริด จารึกด้วยอักษรขอม ภาษาเขมร จำนวน ๑ บรรทัด วนโดยรอบขอบบนของขัน ขนาดกว้าง ๑๘ เซนติเมตร สูง ๗ เซนติเมตร รอบขอบบนของขัน ๕๙ เซนติเมตรจารึกชิ้นนี้ได้มาจากโบราณสถานหมายเลข ๑๑ บริเวณเมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมหาโพธิ์ จังหวัดปราจีนบุรีเมื่อเดือนกรกฏาคม ๒๕๐๙ ในหนังสือประชุมจารึกภาค ๔ ใช้ชื่อจารึกว่าหลักที่ ๑๑๑ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์ แต่การจัดพิมพ์จารึกในประเทศไทยได้เปลี่ยนชื่อใหม่ว่า “จารึกขันทรงกลมสัมฤทธิ์”

คำจารึก ชํนฺวน วฺระ กมฺรเตง อญ ศฺรีวิเรนฺทฺราธิปติวรฺมฺม ต กมฺรเตงฺชคต ศฺรีวิเรสฺวร นา สํโวกฺต ๑๑๐๙ ศก๐ คำแปล ไทยธรรม พระกมรเตงอัญ ศรีวิเรนทราธิบดีวรม แด่กมรเตงชคต ศรีวิเรศวร ณ ตำบลสังโวกต ๑๑๐๙ ศกฯ คำอธิบาย ๑๑๐๙ เป็นมหาศักราช  =  พุทธศักราช ๑๗๓๐ จารึก จารึกเชิงเทียนสัมฤทธิ์

 

จารึกเชิงเทียนสัมฤทธิ์ จารึกด้วยอักษรขอมภาษาเขมร จำนวน ๒ บรรทัด วนโดยรอบขอบจาน ๒ ชั้น ขนาดเชิงเทียนกว้าง ๑๒ เซนติเมตร สูง ๑๙ เซนติเมตร โดยรอบขอบจานกลม ๓๖ เซนติเมตร จารึกชิ้นนี้ได้จากโบราณสถานหมายเลข ๑๑ บริเวณเมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมหาโพธิ์ จังหวัดปราจีนบุรี เมื่อเดือนกรกฏาคม ๒๕๐๙ ในหนังสือประชุมศิลาจารึกภาค ๔ ใช้ชื่อจารึกว่า หลักที่ ๑๑๓  จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์ แต่ในการจัดพิมพ์จารึก ในประเทศไทยได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็นจารึกเชิงเทียนสัมฤทธิ์คำจารึก ๐ ๑๑๐๕ ศก วฺร ชํนฺวน วฺระบาทกมฺรเตง อญ ศฺรีชยวรฺมฺมเทวต วฺระอาโรคย สาล นา สํโวก ๐ คำแปล ๑๑๑๕ ศก พระไทยธรรม พระบาทกมรเตงอัญ ศรีชยวรมเทวะ ทรงมอบให้แก่ วระอาโรคบสาล (โรงพยาบาลอันประเสริฐ) ณ ตำบลสังโวกฯ คำอธิบาย ๑๑๑๕ เป็นมหศักราช = พุทธศักราช ๑๗๓๖จารึก จารึกขันทรงวงรีสัมฤทธิ์

 

จารึกขันทรงวงรีสัมฤทธิ์ จารึกด้วยอักษรขอมภาษาเขมร  จำนวน ๑ ด้าน  มี ๑ บรรทัด ขนาดวัตถุกว้าง ๓ เซนติเมตร สูง ๗ เซนติเมตร โดยรอบขอบขัน ๔๐ เซนติเมตรจารึกนี้ได้มาจากโบราณสถานหมายเลข ๑๑ บริเวณเมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมหาโพธิ์ จังหวัดปราจีนบุรี เมื่อเดือนกรกฏาคม ๒๕๐๙ ในหนังสือประชุมจารึกภาค ๔ ใช้ชื่อจารึกว่า หลักที่ ๑๒ แต่การจัดพิมพ์จารึกในประเทศไทยเปลี่ยนชื่อใหม่ว่า จารึกขันทรงวงรีสัมฤทธิ์คำจารึก ๐ ชํนฺวน วฺระ กมฺรเตง อญ ศฺรีวิเรนฺทฺราธิปติวรฺมฺม ต กมฺรเตงฺชคต ศฺรีวิเรสฺวร  นา สํโวกต ๑๑๐๙ สก๐ คำแปล ไทยธรรม พระกมรเตงอัญ ศรีวิเรนทราธิบดีวรม แด่กมรเตงชคต ศรีวิเรศวร ณ ตำบลสังโวกต ๑๑๐๙ ศก ฯ คำอธิบาย ๑๑๐๙ เป็นมหาศักราช =  พุทธศักราช ๑๗๓๐จารึก จารึกสังข์สัมฤทธิ์

 

จารึกสังข์สัมฤทธิ์ ทำด้วยสำริด จารึกด้วยอักษรขอมภาษาเขมร จำนวน ๑ ด้าน มี ๑ บรรทัด รูปสังข์ กว้าง ๑๑ เซนติเมตร สูง ๙ เซนติเมตร ยาว ๒๖ เซนติเมตร มีอักษรจารึกปรากฏอยู่บนรูปสังข์สัมฤทธิ์  บริเวณด้านนอกตอนบนของปากสังข์ เป็นอักษรบรรทัดเดียว จารึกตามความยาวของปากสังข์นั้นจารึกชิ้นนี้ได้จากโบราณสถานหมายเลข ๑๑ บริเวณเมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมหาโพธิ์  จังหวัดปราจีนบุรี เมื่อเดือนกรกฏาคม ๒๕๐๙ ในหนังสือประชุมจารึกภาค ๔ ใช้ชื่อจารึกว่าหลักที่ ๑๑๐ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์ แต่การจัดพิมพ์จารึก ในประเทศไทยได้เปลี่ยนชื่อใหม่ว่า จารึกสังข์สัมฤทธิ์คำจารึก ๐ ชํนวฺวน วฺระ วํร โลง ๐

คำแปล ไทยธรรมพระวรโลง?

 

จารึก จารึกกรอบคันฉ่องสัมฤทธิ์

กรองคันฉ่องสัมฤทธิ์

 

จารึกกรอบคันฉ่องสัมฤทธิ์ ทำด้วยสำริด จารึกด้วยอักษรขอมภาษาเขมรจำนวน ๑ ด้าน ๒ บรรทัดลักษณะวัตถุ เป็นรูปกรอบคันฉ่องโค้งเหมือนวงพระจันทร์ครึ่งเสี้ยว ขนาดกว้าง ๒๐ เซนติเมตร สูง ๑๓ เซนติเมตร หนา ๕ เซนติเมตรจารึกชิ้นนี้ได้มาจากโบราณสถานหมายเลจ ๑๑ บริเวณเมืองพระรถ ดงศรีมหาโพธิ์ ตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมหาโพธิ์ จังหวัดปราจีนบุรีเมื่อเดือนกรกฎาคม ๒๕๐๙ ในหนังสือประชุมจารึกภาค ๔ ใช้ชื่อว่าหลักที่ ๑๐๙ จารึกบนวัตถุสัมฤทธิ์ แต่ในการจัดพิมพ์จารึกในภาษาไทยให้ใช้ชื่อว่า จารึกกรอบคันฉ่องสัมฤทธิ์

คำจารึก ๑. ๐ ๑๑๑๕ ศก วฺระ ชํนฺวน วฺระ ปาทกมฺรเตง อญ ศฺริชยวรฺมฺม ท ต วฺระอาโรคฺยสา ๒. ล นา ศิรวตฺสปฺร คำแปล ๑. ๑๑๑๕ ศก พระไทยธรรม ( สิ่งของพระราชทาน ) ของพระบาทกมรเตง อัญศรีชยวรม ทรงมอบให้พระอาโรคยสาล ( โรงพยาบาลอันประเสริฐ ) ๒. ณ ศรีวัตสปุร คำอธิบาย ๑๑๑๕ เป็นมหาศักราช = พุทธศักราช ๑๗๓๖จารึก จารึกเนินสระบัว

จารึกเนินสระบัว

 

ประเภท จารึกวัสดุที่ทำ จารึกเนินสระบัว เป็นศิลาจารึกทำด้วยหินทรายสีขาว ขนาดกว้าง ๔๐ เซนติเมตร ยาว ๑๗๗ เซนติเมตร หนา ๒๘ เซนติเมตรลักษณะตัวอักษร จารึกเนินสระบัว  จารึกเป็นตัวอักษรอินเดียใต้  สมัยหลังปาลวะ เป็นภาษา   ขอมและภาษาบาลี ในตอนที่เป็นภาษาบาลีเขียนเป็น วสันต์ดิลกฉันท์ กล่าวสรรเสริญพระพุทธคุณสาระ ศิลาจารึกหลักนี้ ศาสตราจารย์ฉ่ำ ทองคำวรรณ ได้อ่านและแปลไว้ ต่อมา ในปี ๒๕๒๒ ศาสตราจารย์ นาวาอากาศเอก (พิเศษ)  แย้ม ประพัฒน์ทอง ได้วิเคราะห์และแปลตอนที่เป็นภาษาบาลีไว้ บรรทัดที่ ๑ – ๓ เป็นภาษาเขมร กล่าวถึง มหาศักราช ๖๘๓ ปีฉลู นักษัตร แรม ๑ ค่ำ  เดือน ๗ วันพุธ บรรทัดที่ ๔ – ๑๖ เป็นภาษาบาลี กล่าวมนัสการพระรัตนตรัย  บรรทัดที่ ๑๗ – ๒๗ เป็นภาษาเขมร กล่าวถึงพระพุทธเจ้าพระองค์ใดผู้อันสรรพสัตว์บูชาแล้วอายุ จารึกเนินสระบัว เป็นจารึกชิ้นเดียว ในเขตเมืองศรีมโหสถ ระบุมหาศักราช ๑๓๐๔ นับว่ามีอายุกว่า ๑,๐๐๐ ปีมาแล้ว  สร้างขึ้นในสมัยทวารวดี  ถูกขนย้ายจากเนินโบราณสถานใกล้สระบัว มาพิงไว้ที่โคนต้นโพธิ์ วัดต้นโพธิ์ศรีมหาโพธิ์ ได้รับการสำรวจ  และทำสำเนาครั้งแรก เมื่อ ๒๔ ก.พ. ๒๔๙๖ โดยนายชิน อยู่ดี ปัจจุบันจารึกหลักนี้ อยู่ที่อาคารศรีมโหสถ บริเวณโบราณสถานสระมรกต ตำบลโคกไทย อำเภอโคกปีบจังหวัดปราจีนบุรี จารึกสระบัวยังอยู่ใน สภาพที่สมบูรณ์ ศิลาหักขาดหายไปเพียงบางส่วนเท่านั้น                                                                                                                                                      ทีมา: http://kanchanapisek.or.th/kp8/pjb/pjb603f.html


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s